การใส่ห่วงคุมกำเนิด (Insertion of IUD)
การใส่ห่วงชนิดมัลติโหลด (Multiload IUD)
ระยะเวลาในการใช้งาน 3 ปี
1. การเตรียมผู้รับบริการ
- ซักประวัติและตรวจร่างกายจนแน่ใจว่าไม่มีข้อบ่งห้ามของการใส่ห่วง ได้แก่
- ตั้งครรภ์หรือสงสัยว่ากำลังตั้งครรภ์
- เคยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคติดเชื้อในอุ้งเชิงกรานหรือมีความเสี่ยงต่อภาวะนี้
- มีเลือดออกจากโพรงมดลูกโดยไม่ทราบสาเหตุ
- มีความผิดปกติด้านโครงสร้างของมดลูก
- ภาวะภูมิคุ้มกันต่ำ
- แนะนำ อธิบายผู้รับบริการให้เข้าใจถึงชนิดของห่วงอนามัย ตลอดจนวิธีการใส่ ความรู้สึกในขณะใส่ห่วง อาการข้างเคียง การตรวจสายห่วง อาการผิดปกติที่ควรมาพบแพทย์ การตรวจติดตามภายหลังใส่ห่วง
2. การเตรียมเครื่องมือ
- Bivalve speculum
- Tenaculum
- Uterine sound
- Uterine packing forceps สำหรับ คีบหางห่วง
- Arye spatula สำหรับเช็คมะเร็งปากมดลูก
- กรรไกรตัดสายห่วง
- น้ำยาฆ่าเชื้อ เช่น merthiolate
- Multiload IUD & insertor
- ถุงมือสะอาดปราศจากเชื้อ
3. วิธีการใส่
- ให้ผู้มารับบริการถ่ายปัสสาวะก่อน แล้วจัดให้นอนในท่า lithotomy ทำความสะอาดบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอก ปูผ้าสะอาดปราศจากเชื้อ
- ตรวจภายในเพื่อดูขนาดและตำแหน่งของมดลูกโดยใช้ถุงมือสะอาดปราศจากเชื้อและไม่ใส่สารหล่อลื่น แล้วเปลี่ยนถุงมือใหม่
- ค่อยๆสอดbivalve speculum เข้าในช่องคลอด ถ่างออกจนเห็นปากมดลูกชัดเจนทำpap smear
- ใช้สำลีชุบน้ำยาฆ่าเชื้อโรค เช็ดบริเวณปากมดลูกให้สะอาด
- ใช้ tenaculum จับ anterior lip ของปากมดลูกตามขวางที่ 11 และ 1 นาฬิกา
- สอด uterine sound เข้าไปในโพรงมดลูกเพื่อดูทิศทางและวัดความลึกของโพรงมดลูก
- เอา uterine sound ออกจากโพรงมดลูกแล้วใช้ระยะจากปลาย sound จนถึงปากมดลูกมาวัดกับ insertor เพื่อตั้งระยะด้วยแป้นปรับระยะที่ insertor
- มือซ้ายจับ tenaculum ดึงลงเล็กน้อยเพื่อให้ uterine cavity อยู่ในแนวตรงและตรึงมดลูกไว้
- สอดห่วงคุมกำเนิด พร้อมทั้ง insertor โดยระวังไม่ให้สัมผัสกับส่วนต้นของอวัยวะสืบพันธุ์ ให้ผ่านปากมดลูกเข้าไปในโพรงมดลูกตามแนว uterine cavity จนแป้นปรับระยะชิดปากมดลูก
- ถอน insertor ออกตามทิศทางเดิม ระวังอย่าให้หางห่วงออกมาด้วย ห่วงจะค้างอยู่ในโพรงมดลูก
- ใช้ uterine packing forceps จับปลายสายห่วงไว้ แล้วตัดสายห่วงยาวประมาณ 2-3 ซม. จากปากมดลูก
- ปลด tenaculum ออกจากปากมดลูก
- ใช้สำลีชุบน้ำยาฆ่าเชื้อเช็ดบริเวณปากมดลูกอีกครั้งและกดบริเวณรอยแผลที่เกิดจาก tenaculum ให้เลือดหยุด
- หุบ speculum ค่อยๆ เอาออกจากช่องคลอด
- ถามอาการผู้ป่วยว่ามีอาการแทรกซ้อนหรือไม่ เช่น ปวดท้องมาก หน้ามืดจะเป็นลม
4. ให้คำแนะนำหลังใส่ห่วง
- อาจมีอาการปวดท้องน้อยและเลือดออกกระปริดกระปรอยได้ในช่วงแรกๆ
- งดร่วมเพศหลังใส่ห่วงประมาณ 7 วัน
- มารับการตรวจห่วงใน 1, 3, 6, 12 เดือน และปีละครั้ง
- เช็คสายห่วงหลังหมดประจำเดือนทุกเดือน และหลังร่วมเพศ โดยล้างมือให้สะอาดก่อนล้วงมือเข้าไปในช่องคลอด
- อาจมีประจำเดือนมามากได้ใน2-3 เดือนแรก
ภาพแสดงการใส่ห่วงแบบ multiload
