แพทยศาสตรบัณฑิต – ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

บทนำ

การศึกษาวิชากุมารเวชศาสตร์ เป็นการศึกษาต่อเนื่องตั้งแต่การศึกษาของแพทย์ปีที่ 3 จนถึงปีที่ 6 ทั้งยังเป็นวิชาที่เชื่อมโยงคาบเกี่ยวกับภาควิชาอื่น ๆ ในคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

วัตถุประสงค์ทั่วไปของภาควิชากุมารเวชศาสตร์ สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของคณะแพทยศาสตร์โดยรวม นั่นคือเพื่อให้บัณฑิตแพทย์
1) มีจรรยาแพทย์ และจริยธรรมอันดีงาม
2) มีความกระตือรือร้น และมีความสามารถที่จะศึกษาต่อ เพื่อแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ด้วยตนเอง
3) สามารถทำงานร่วมกับผู้อื่น ในการพัฒนาชุมชน โดยเฉพาะทางด้านสุขภาพ และอนามัย
4) มีความรู้ ความสามารถทางวิชาชีพ

ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ ได้จัดหลักสูตรการเรียนการสอนนักศึกษาแพทย์เป็น 4 ระยะ ดังนี้

ระยะที่ 1 นักศึกษาแพทย์ปี 3 สอนร่วมกับกระบวนวิชา พ.คพ.331423 (ภาควิชาอายุรศาสตร์) เป็นการสอนบรรยาย 1 ชั่วโมง ตอนต้นของกระบวนวิชา และภาคปฏิบัติ บ่ายวันพุธ (13.00 – 16.00 น.) ทุกวันพุธ รวม 10 สัปดาห์

ระยะที่ 2 นักศึกษาแพทย์ปีที่ 4 จำนวน 4 สัปดาห์ (4 (1-18-0) หน่วยกิต) เป็นทั้งการเรียนทั้งภาคทฤษฎี และปฏิบัติที่หอผู้ป่วยใน ภาควิชากุมารเวชศาสตร์

ระยะที่ 3 นักศึกษาแพทย์ปีที่ 5 จำนวน 4 สัปดาห์ (4 (1-18-0) หน่วยกิต) เป็นทั้งการเรียนทั้งภาคทฤษฎี และปฏิบัติที่หอผู้ป่วยใน หอทารกแรกเกิด หอผู้ป่วยนอก ภาควิชากุมารเวชศาสตร์

ระยะที่ 4 นักศึกษาแพทย์ปีที่ 6 จำนวน 6 สัปดาห์ (8 (0-48-0) หน่วยกิต) ปฏิบัติงานที่คณะแพทยศาสตร์ 3 สัปดาห์ และโรงพยาบาลสมทบ 3 สัปดาห์ เป็นการเรียนที่เน้นหนักในปฏิบัติโดยนำความรู้ทางทฤษฎีมาประยุกต์ ที่หอผู้ป่วยใน หอทารกแรกเกิด หอผู้ป่วยนอก ห้องฉุกเฉิน ของภาควิชากุมารเวชศาสตร์ และโรงพยาบาลสมทบ

วัตถุประสงค์ทางด้านความรู้ความสามารถทางวิชาชีพเพื่อบัณฑิตแพทย์
ของภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

(ดัดแปลง มาจากเกณฑ์มาตรฐานผู้ประกอบอาชีพ เวชกรรม ของแพทยสภา พ.ศ. 2536)

นักศึกษาสามารถนำ ความรู้ทางวิทยาศาสตร์การแพทย์พื้นฐาน ความรู้ทางวิทยาศาสตร์การแพทย์คลินิก และ ทักษะในการซักประวัติ การตรวจร่างกาย การตรวจทางห้องปฏิบัติการ และหัตถการต่างๆ มาประยุกต์ ใช้ในการวินิจฉัย การปฏิบัติรักษา การฟื้นฟูสภาพผู้ป่วยและการป้องกัน ปัญหาทางสุขภาพในเด็ก ที่พบได้บ่อย และ/หรือ มีความสำคัญในประเทศไทยได้อย่างเหมาะสมดังนี้

1. อาการสำคัญ/ปัญหาที่นำผู้ป่วยมาพบแพทย์
2.โรค/ภาวะ/กลุ่มอาการที่มักเป็นสาเหตุของอาการสำคัญ หรือปัญหาที่นำผู้ป่วยมาพบแพทย์
3. การตรวจโดยใช้เครื่องมือแพทย์พื้นฐาน เครื่องมือพิเศษ และการตรวจทางห้องปฏิบัติการ
4. หัตถการที่จำเป็นหรือมีส่วนช่วยในการแก้ปัญหาทางสุขภาพ

1. อาการสำคัญ/ปัญหาที่นำผู้ป่วยมาพบแพทย์: ต้องมีความรู้เกี่ยวกับพยาธิกำเนิด พยาธิสรีรวิทยาสามารถ วินิจฉัยแยกโรค และ สามารถปฏิบัติรักษาเบื้องต้นได้เหมาะสม สำหรับอาการสำคัญ หรือกลุ่มของอาการสำคัญดังต่อไปนี้

ปัญหาพฤติกรรมในเด็ก
หอบเหนื่อย เขียวคล้ำ
คอพอก ภาวะพร่องไทรอยด์แต่กำเนิด
ก้อนที่คอ
การสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค
ภาวะผิดรูป
พัฒนาการปกติและผิดปกติ
การเจริญเติบโตปกติและผิดปกติ
คลื่นไส้ อาเจียน กลืนลำบาก ท้องผูก
ท้องเดิน ปวดท้อง ท้องอืด
อุจจาระเป็นเลือด อุจจาระดำ อาเจียนเป็นเลือด
ตาเหลือง ตัวเหลือง
ท้องโต
ก้อนเนื้องอก
ซีด
ต่อมน้ำเหลืองโต
เลือดออกง่าย
ไข้
ไข้ออกผื่น

ความผิดปกติ, ผิดรูปแต่กำเนิด
ตัวเหลืองในเด็กแรกเกิด
ท้องอืด, อาเจียน, ถ่ายเป็นเลือด ในเด็กแรกเกิด
ทารกคลอดก่อนกำหนด, หลังกำหนด
ปัญหาจากการคลอดในทารก
ภาวะหายใจผิดปกติในเด็กแรกเกิด
กลั้นปัสสาวะไม่ได้ ปัสสาวะมีเลือดปน
บวม
ปัสสาวะลำบาก ปัสสาวะขัด ปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะสีผิดปกติ
กล้ามเนื้ออ่อนแรง
ชัก
ซึม ไม่รู้สต
ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ
เจ็บคอ คัดจมูก น้ำมูกไหล จาม เลือดกำเดาออก
หอบเหนื่อย ไอ
ผื่น คัน
รอยโรคที่ผิวหนังที่พบใน systemic diseases
ผื่นในเด็กแรกเกิด

2. โรค/ภาวะ/กลุ่มอาการที่มักเป็นสาเหตุของอาการสำคัญ หรือปัญหาที่นำผู้ป่วยมาพบแพทย์

2.1 โรค/ภาวะ/กลุ่มอาการ ฉุกเฉิน : ต้องรู้ และสามารถปฏิบัติรักษาได้อย่างเหมาะสม และทันท่วงที

status asthmaticus
cardiac arrest, cardiac arrythmia, syncope
heart failure
child abuse
sepsis/ meningitis
acute abdomen (surgery)
massive upper GI hemorr. , hepatic failure
bleeding (APCD, hemophilia, disseminated intravascular clotting)
severe anemia
shock (hypovolemic, anaphylactic, septic, cardiogenic)
diabetic ketoacidosis
hyperkalemia, hyponatremia
hypoglycemia
metabolic acidosis
acute hypertension (AGN)
anuria (oliguria, acuted urinary retention)
acute poisoning (insect sting, poisonous snake, poisonous plants, mushroom, organophosphate, carbamate, paraquat,amphetamine, gasoline poisoning)

acute increased intracranial pressure
coma
convulsion, status epilepticus
vit A defficiency (xerophthalmia), beriberi
injury (submersion, electrical injury)
pneumothorax
pulmonary edema , drowning , near drowning
respiratory arrest
respiratory obstruction, suffocation
superior vena cava obstruction
drug allergy (angioedema, erythema multiform etc..)
neonatal metabolic disorders (hypoglycemia, hypocalcemia, hypothermia)
neonatal respiratory distress
perinatal asphyxia
shock in neonate
neonatal convulsion

2.2 โรค/ภาวะ/กลุ่มอาการ ที่พบบ่อย และ/หรือ มีความสำคัญในประเทศไทย : ต้องมีความรู้ความสามารถให้การ วินิจฉัย รักษา ฟื้นฟูสภาพ ให้คำแนะนำและป้องกันได้เหมาะสมตามสถานการณ์และสถานภาพ แบ่งได้ ดังนี้

I. INFECTIOUS AND PARASITIC DISEASES
– Bacteria